Święty Piotr Chryzolog

Święty Piotr Chryzolog urodził się w Imoli, w dzisiejszych Włoszech, w okresie wielkich zawirowań w Kościele i Cesarstwie Rzymskim. W 410 r., gdy Piotr miał około czterech lat, Rzym został splądrowany przez Wizygotów, co doprowadziło do korupcji politycznej i trudności gospodarczych. Epoka, w której żył, była również świadkiem serii krótkotrwałych i nieskutecznych cesarzy rzymskich, co przyczyniło się do panującej niestabilności. Arianizm i związane z nim herezje również spowodowały podziały w Kościele, szczególnie między Wschodem a Zachodem. Za swojego życia Piotr był świadkiem powstawania nowych herezji i zaciekle bronił Kościoła. Wiarygodnych informacji o młodości Piotra jest niewiele, w tym rozbieżności w datach jego urodzenia, przy czym niektóre relacje sugerują około 380 r., a inne około 406 r.

W Imoli Piotr nawiązał bliską relację z miejscowym biskupem Korneliuszem, który, jak się uważa, ochrzcił go, wykształcił i wyświęcił na archidiakona diecezji Imola. Piotr uważał biskupa Korneliusza za swojego ojca duchownego i chwalił jego widoczną cnotę. Około 433 r., kiedy zmarł biskup Rawenny, duchowieństwo i wierni tej diecezji szukali nowego biskupa. Poprosili biskupa Korneliusza, sąsiedniego biskupa, aby udał się do Rzymu i uzyskał zgodę papieża Sykstusa III na ich wybranego kandydata. Zgodnie z tradycją biskup Korneliusz przywiózł ze sobą do Rzymu archidiakona Piotra. W noc poprzedzającą spotkanie z papieżem papież miał wizję św. Piotra Apostoła i św. Apolinarego, pierwszego biskupa Rawenny, z archidiakonem Piotrem stojącym obok Apolinarego. Następnego dnia, kiedy papież zobaczył archidiakona Piotra obok biskupa Korneliusza, wybrał Piotra na kolejnego biskupa Rawenny.

Ponieważ Rawenna była stolicą Cesarstwa Rzymskiego, biskup Piotr miał okazję poznać cesarza. Po otrzymaniu święceń biskupich biskup Piotr wkrótce zyskał podziw dla swoich kazań i świętego i pokutnego sposobu życia. Zdobył również szacunek chrześcijańskiego cesarza Walentyniana III i jego pobożnej matki, Galli Placydii. Być może to Galla jako pierwsza nadała biskupowi Piotrowi tytuł „Chrysologus”, co oznacza „złotousty”, odnosząc się do jego potężnego stylu kazań. Biskup Piotr Chrysologus wygłaszał wyjątkowe kazania, z których około 176 przetrwało do dziś. Te kazania były stosunkowo krótkie, oparte na Piśmie Świętym i często skupiały się na Osobie Chrystusa i konsekwencjach Jego Wcielenia. Charakteryzowały się ewangelicznym podejściem, dążeniem do zdobycia serc i umysłów dla Chrystusa, a nie były czysto teologicznymi dyskursami. Galla, który aktywnie angażował się w działalność charytatywną i budowę kościołów, współpracował z biskupem Piotrem Chryzologiem przy budowie wielu kościołów w Rawennie.

W tym okresie, podobnie jak w poprzednim stuleciu, Kościół zmagał się z wewnętrznymi konfliktami dotyczącymi natury Chrystusa. Powstała nowa herezja, później znana jako monofizytyzm. Eutyches, mnich z Konstantynopola, stał się jednym z jej głównych zwolenników. Nauczał, że po Wcieleniu ludzka natura Chrystusa została wchłonięta przez Jego boską naturę, co doprowadziło do powstania jednej boskiej natury. Choć monofizytyzm różnił się od wcześniejszej herezji ariańskiej, która zaprzeczała boskości Chrystusa, podobnie odrzucał ortodoksyjne stanowisko ustanowione na Soborze Nicejskim w 325 r., które potwierdzało dwie natury Chrystusa, ludzką i boską, doskonale zjednoczone w Jego Osobie. Kiedy Eutyches szukał poparcia dla swojego heretyckiego stanowiska, biskup Piotr napisał do niego stanowczy, ale pełen współczucia list, namawiając go do poddania się autorytetowi papieża w tej sprawie. Chociaż sam list zaginął, część treści jego listu została zachowana w Dziejach Soboru Chalcedońskiego.

Pomimo debat dotyczących ówczesnych kontrowersji kościelnych, biskup Piotr Chryzolog rozumiał znaczenie teologicznej precyzji. Uznał Jezusa za Syna Bożego, w pełni boskiego, dzielącego tę samą substancję z Ojcem i Duchem Świętym. Ponadto pojął prawdę, że boski Syn przyjął ludzką naturę, jednocząc swoją boskość z człowieczeństwem w swojej Osobie, aby odkupić ludzkość. Tak więc Jezus był zarówno w pełni Bogiem, jak i w pełni człowiekiem, z Jego boskością i człowieczeństwem zjednoczonymi, zapewniając drogę do wiecznego zbawienia dla ludzkości.

Jako biskup Rawenny, Piotr Chryzolog energicznie bronił prawdziwej i czystej wiary przed herezją monofizycką, zapoznając ludzi ze Zbawicielem Świata poprzez swoje zwięzłe, dobrze uformowane, teologicznie precyzyjne i szczere homilie. Chociaż zmarł zanim Kościół oficjalnie orzekł o herezji monofizyckiej na Soborze Chalcedońskim w 451 r., listy, homilie i osobisty wpływ biskupa Piotra Chryzologa utorowały drogę kolejnym biskupom, aby podążali właściwą ścieżką. Przez około dwadzieścia siedem lat jako biskup Rawenny, żarliwie promował praktyki religijne, takie jak codzienne przyjmowanie Eucharystii, post, jałmużna, pokuta wielkopostna i pobożne nabożeństwa, przy czym jego główną troską zawsze było zbawienie dusz.

Dopiero w 1729 r. papież Benedykt XIII ogłosił św. Piotra Chryzologa Doktorem Kościoła. Ta proklamacja podkreśla nieprzemijającą wartość jego pism. Chociaż żył ponad 1500 lat temu, jego nauki wykraczają poza konkretne czasy, kultury i konflikty. Jego jasne, zwięzłe i głębokie nauki o Chrystusie nadal znajdują oddźwięk w oficjalnych dokumentach Kościoła, Godzinie Czytań, i są szeroko wykorzystywane do czytania duchowego.

Oddając hołd temu biskupowi Rawenny z V wieku, rozważmy ponadczasową prawdę, że prawda sama w sobie jest wieczna. Niezależnie od tego, czy ma ona swoje źródło w Starym Testamencie, Nowym Testamencie, u wczesnych Ojców Kościoła czy u biskupa z V wieku, gdy prawda jest artykułowana, pozostaje istotna dla ludzi wszystkich czasów i okoliczności. Zastanówmy się nad trwałym zrozumieniem natury Chrystusa, którego św. Piotr Chryzolog energicznie bronił i nauczał. Módlmy się o większą jasność w pojmowaniu Osoby Chrystusa i okażmy wdzięczność wielkim świętym, którzy utorowali nam drogę, budując fundament prawdy, na którym teraz stoimy.