Urodzony: 13 maja 1792, Senigallia, Włochy
Zmarł: 7 lutego 1878, Rzym, Włochy
Beatyfikowany: 3 września 2000 przez św. Jana Pawła II
Rozważanie
W historii Polski okres zaborów to czas ciemności, walki i nadziei. W tych trudnych latach, pośród burz politycznych i narodowych tragedii, Polacy odnaleźli nieoczekiwanego obrońcę w osobie papieża Piusa IX. Nazwany przez nich Defensor Poloniae, stał się symbolem wsparcia i solidarności ze sprawą polską na arenie międzynarodowej, kiedy wielu milczało lub odwracało wzrok.
Pius IX objął tron Piotrowy w 1846 roku, a jego pontyfikat przypadł na czasy wyjątkowo burzliwe – zarówno dla Europy, jak i dla Kościoła. Dla Polaków jednak jego imię stało się znakiem nadziei zwłaszcza podczas powstania styczniowego 1863-64 roku oraz poprzedzających je manifestacji patriotyczno-religijnych. W tych dniach, gdy naród polski walczył o wolność, papież nie tylko modlił się za Polskę, ale publicznie upominał się o jej sprawę, wyrażając solidarność zarówno z katolikami, jak i żydami, którzy wspólnie modlili się o wolność Ojczyzny.
Nie były to czcze gesty. Pius IX z uznaniem patrzył na jedność Polaków, doceniał postawę duchowieństwa i biskupów, takich jak abp Antoni Melchior Fijałkowski, którzy otwarcie wspierali manifestacje religijno-patriotyczne. Papież z radością przyjął wieść o wspólnej modlitwie katolików i Żydów w intencji Polski, a jego serce poruszyła historia młodego Żyda Michała Landy, który oddał życie niosąc krzyż podczas rosyjskiej masakry w Warszawie.
W obliczu powstania styczniowego Pius IX był nie tylko duchowym wsparciem – utrzymywał regularną łączność z przywódcami powstania, wysyłał listy, a nawet prosił władców innych państw europejskich o interwencję na rzecz Polski. Gdy ludzkie wysiłki zawodziły, zwołał w Rzymie wielkie modlitwy za Polskę, prowadząc procesje i nabożeństwa, które poruszały serca wiernych w całej Europie.
Jego stanowczość i odwaga budziły niepokój wśród dyplomatów Rosji i Prus, którzy próbowali powstrzymać papieskie wsparcie dla polskiego narodu. Papież nie ustępował, podkreślając, że jego działania mają wymiar duchowy i moralny, a nie polityczny. W słynnej alokucji z 24 kwietnia 1864 roku, już po upadku powstania, Pius IX z mocą potępił prześladowania katolików w Polsce, wyrażając głęboką solidarność z cierpiącym narodem.
Jego słowa obiegły cały świat, podnosząc Polaków na duchu i świadcząc, że Kościół nie zapomina o swoich dzieciach, nawet gdy świat odwraca wzrok. Mimo że powstanie nie zakończyło się zwycięstwem, wdzięczność wobec Piusa IX przetrwała pokolenia. Był on jednym z niewielu światowych przywódców, którzy odważnie stanęli po stronie sprawiedliwości i wolności Polaków.
Beatyfikacja Piusa IX przez Jana Pawła II w roku 2000 była radosnym dniem dla Polaków, którzy mogli wreszcie publicznie oddać mu hołd jako swemu orędownikowi. Jego przykład przypomina, że nawet w najtrudniejszych czasach Kościół może być głosem sumienia i nadziei, a modlitwa i solidarność mają moc kształtowania historii.
Do dalszego rozważenia
Czy potrafię zauważyć w historii narodu Bożą opiekę i wsparcie Kościoła? Jak mogę dziś być głosem nadziei i solidarności dla tych, którzy są prześladowani lub zapomniani?
