W Kościele katolickim każdy element liturgii, od gestów po kolory szat, niesie ze sobą głębokie znaczenie i symbolikę. Jednym z najbardziej wyrazistych momentów jest sakrament bierzmowania, podczas którego biskup tradycyjnie przywdziewa czerwone szaty liturgiczne. Nie jest to przypadkowy wybór, lecz decyzja głęboko zakorzeniona w historii Kościoła, biblijnej symbolice oraz duchowym przesłaniu Ducha Świętego.
Czerwień w liturgii katolickiej od zawsze była kolorem o szczególnym znaczeniu. Symbolizuje ona dwie fundamentalne rzeczy: ogień i krew. Ogień kojarzy się z płomieniami, które zeszły na Apostołów w dniu Pięćdziesiątnicy (Zesłania Ducha Świętego). W Dziejach Apostolskich czytamy, że „pojawiły się nad nimi języki jakby ognia” (Dz 2,3), które dały im moc, odwagę i natchnienie do głoszenia Ewangelii. Ten ogień jest symbolem miłości, oczyszczenia, przemiany i życia nowego, które Duch Święty tchnął w serca wiernych.
Z kolei krew symbolizuje ofiarę i życie. Krew męczenników, którzy oddali życie za wiarę, przypomina o najwyższej miłości i poświęceniu. To także krew Chrystusa, która oczyszcza i zbawia. W liturgii czerwony kolor jest więc noszony podczas świąt męczenników, a także w uroczystości Ducha Świętego, podkreślając związek między Jego mocą a ofiarą miłości.
Ogień jest nie tylko symbolem mocy i oczyszczenia. To także symbol miłości, która łączy Trójcę Świętą — Ojca, Syna i Ducha Świętego. Jak powiedział św. Augustyn: „Miłość jest duszą i ogniem Ducha Świętego.” Duch Święty to ogień, który zapala serca, oświetla umysły i rozpala ducha do świętości. Ten właśnie ogień biskup „nosi” na sobie, przywdziewając czerwone szaty podczas bierzmowania, aby przekazać go wiernym.
Sakrament bierzmowania jest szczególnym momentem w życiu katolika. To czas, gdy Duch Święty zostaje dany wiernym w sposób szczególny, by umocnić ich wiarę, dać mądrość, odwagę i dary potrzebne do życia zgodnego z Chrystusem. Jak wyjaśnia Katechizm Kościoła Katolickiego, bierzmowanie „umacnia łaskę chrztu” i „napełnia wiernych Duchem Świętym, aby stali się dojrzałymi świadkami Chrystusa” (KKK 1303).
Podczas tego sakramentu biskup namaszcza czoło bierzmowanego olejem krzyżma i nakłada ręce, co jest widzialnym znakiem przyjęcia Ducha Świętego i Jego mocy. Użycie czerwonego koloru w tym obrzędzie jest więc symbolicznym przypomnieniem o ogniu, który ma rozpalić wiarę i o krwi, którą Chrystus przelał, aby tę łaskę umożliwić.
Historia używania czerwonego koloru w liturgii sięga bardzo dawnych czasów. Już w starożytnym Kościele czerwony był symbolem męczeństwa i ofiary. W średniowieczu czerwone szaty były zarezerwowane dla ważnych uroczystości związanych z męczennikami oraz wydarzeniami, które w sposób szczególny odnosiły się do Ducha Świętego.
Biskupi, jako następcy Apostołów, noszą czerwone ornat podczas bierzmowania, aby podkreślić swoją rolę jako tych, którzy przekazują Ducha Świętego, umacniają Kościół i prowadzą wiernych na drodze wiary. Obrzędy te są pełne symboli i znaczeń, które łączą tradycję z żywym doświadczeniem duchowym.
Nie chodzi tu tylko o tradycję czy estetykę. Czerwony kolor niesie ze sobą przesłanie. To kolor mocy Ducha Świętego, który daje odwagę i siłę do życia wiarą. To także kolor miłości — miłości, która jest gotowa do poświęcenia, aż do oddania życia.
Wielki polski teolog i papież, Jan Paweł II, często mówił o Duchu Świętym jako o „największym prezencie, jaki Chrystus pozostawił Kościołowi”. W jednej ze swoich homilii podkreślił: „Duch Święty to ogień, który oczyszcza serca, który roznieca w nas pragnienie świętości i prawdy.” To właśnie ten ogień symbolizuje czerwony kolor szat liturgicznych.
W wielu parafiach podczas bierzmowania pojawiają się pytania wiernych, zwłaszcza młodzieży, dotyczące czerwonego koloru szat biskupa. Jeden z biskupów wspomina, że podczas jednej z uroczystości młody chłopak zapytał go: „Proszę księdza, dlaczego ksiądz ma takie czerwone ubranie?” Biskup odpowiedział z uśmiechem: „Bo mam na sobie ogień Ducha Świętego, który chcę przekazać tobie i wszystkim obecnym.” Ta prosta odpowiedź dobrze oddaje znaczenie tego koloru, który ma na celu rozgrzać serca i umocnić wiarę.
Dla osób przyjmujących bierzmowanie czerwony kolor to znak, że otrzymują moc Ducha Świętego, która ma zmienić ich życie. To wezwanie do odwagi, do bycia świadkami Chrystusa w codzienności, nawet jeśli oznacza to trudności czy prześladowania. Jak mówi św. Paweł: „Nie otrzymaliście ducha niewoli, aby się znowu lękać, ale otrzymaliście ducha przybrania za synów” (Rz 8,15).
Czerwony jest więc kolorem, który ma przypominać o Bożej obecności, mocy i miłości w sercach każdego chrześcijanina.
Kolor czerwony używany przez biskupa podczas sakramentu bierzmowania to coś więcej niż tylko tradycja liturgiczna. To żywy znak obecności Ducha Świętego, ognia miłości i mocy, który ma rozpalić serca wiernych i umocnić ich wierność Chrystusowi. To także przypomnienie o ofierze męczenników i Chrystusa, którzy pokazali, czym jest prawdziwa miłość. Warto więc pamiętać, że gdy widzimy biskupa w czerwonych szatach podczas bierzmowania, widzimy znak Bożej obecności i mocy, która umacnia Kościół na całym świecie.
